احیای نسل «مارال» در ارسباران

احیای نسل «مارال» در ارسباران

با تلاش ۱۲ ساله اداره كل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی احیای نسل «مارال» كه نوعی گوزن بومی منطقه آذربایجان به شمار می آید موفقیت آمیز بوده است.

با تلاش ۱۲ ساله اداره كل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی احیای نسل «مارال» كه نوعی گوزن بومی منطقه آذربایجان به شمار می آید موفقیت آمیز بوده است. نسل « مارال » یا همان گوزن قرمز به همراه نوع دیگری از گوزن این منطقه به نام «شوكا» سال ها پیش در جنگل های ارسباران منقرض شده است. طبق گزارش های رسمی موجود، آخرین نمونه از این حیوان حدود ۶۰ سال قبل در جنگل های ارسباران دیده شد اما از آن سال دیگر اثری از مارال برجای نماند. با این حال اما اداره كل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی با اجرای برنامه ای ویژه و بلند مدت، امید برای احیای كامل نسل این حیوان زیبا را افزایش داده است. یادآور می شود، برخی حیوانات در ادبیات ملل مختلف جایگاه ویژه ای دارند. به طور مثال عقاب در آمریكا، خرس در روسیه، اژدها در چین، خروس در فرانسه و كانگرو در استرالیا از وضعیتی مشابه برخوردارند. در ادبیات فولكلور مردم آذربایجان هم «مارال» به لحاظ ویژگی های ظاهری خود، مظهر لطافت و زیبایی به شمار می آید. به همین جهت، نسل «مارال» نه تنها به عنوان یك گونه جانوری كه به مثابه نمادی فولكلوریك در این منطقه احیا خواهد شد. «دكتر محسن حسینی قمی» سرپرست اداره كل حفاظت از محیط زیست آذربایجان شرقی در مورد پروژه احیای نسل مارال می گوید: طرح احیای نسل مارال در منطقه «آینالی» در جنگل های ارسباران موفقیت آمیز بوده است. وی در توضیح موفقیت این طرح می گوید: در آغاز طرح، تعداد مارال هایی كه تحت حمایت قرار گرفتند تنها ۵ رأس بود در حالی كه با وجود امكانات محدود این رقم در حال حاضر به ۲۳ رأس افزایش یافته است. او می افزاید: این طرح در ابتدای اجرای پروژه در مساحتی بالغ بر ۷ هكتار از جنگل های آینالی صورت می گرفت اما با پیشرفت های به دست آمده این مساحت هم اكنون به ۱۸۰ هكتار افزایش یافته است. دكتر حسینی قمی با اشاره به اینكه به دلیل حساسیت زیاد «مارال» محدوده احیای نسل این حیوان باید محافظت شده باشد می گوید: دور تمامی مساحت محل نگهداری مارال حفاظت شده و عملیات فنس كشی آن امسال به پایان می رسد. وی خاطرنشان می كند: انتقال گونه مارال و تكمیل طرح مستمر احیای این گونه حیوانی در آینالو ظرف سال جاری به پایان می رسد. سرپرست اداره كل حفاظت از محیط زیست آذربایجان شرقی با اشاره به هزینه های زیاد این طرح می گوید: تنها برای سال جاری ۲ میلیارد و ۱۶۰ میلیون ریال اعتبار به این طرح اختصاص یافته است. محمدرضا مسعود، كارشناس مسئول دفتر حیات وحش و آبزیان اداره كل محیط زیست آذربایجان شرقی می گوید: احیای نسل یك حیوان منقرض شده كاری بسیار سخت، زمان بر و پرهزینه است. مهندس مسعود در عین حال خاطرنشان می كند: با وجود محدودیت های موجود، تلاش همكاران این اداره كل باعث شده است اجرای این طرح تا به امروز صددرصد موفقیت آمیز باشد. این كارشناس مسئول دفتر حیات وحش و آبزیان اداره كل محیط زیست آذربایجان شرقی می گوید: پروژه احیای نسل مارال كم كم به مرحله رها سازی رسیده و در صورت مهیا شدن محیط، یك گله از این حیوان به صورت آزمایشی رهاسازی خواهد شد. «مهندس محمد علی زمانلو» یك كارشناس اداره كل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی می گوید: قرار بر این بود كه با اجرای برنامه ای۲۵ ساله طرح احیای نسل مارال در۷ هكتار به طور آزمایشی آغاز شده و این وسعت تا۵۵۰ هكتار توسعه یابد. وی كه مدت ها به عنوان یكی از دست اندركاران طرح احیای نسل مارال در منطقه كلیبر فعالیت می كرد خاطرنشان می كند: در این۲۵ سال باید طرح هایی چون آمایش سرزمینی، اصلاح جنگل، تجمیع روستاها و... در منطقه ارسباران به مورد اجرا در می آمد اما تاكنون این طرح ها به مورد اجرا در نیامده است. به گفته زمانلو، در این مدت علاوه بر «مارال »، نسل انواع گونه های گیاهی و جانوری دیگر نیز در معرض خطر قرار گرفته است. احیای نسل «مارال» در مركز تحقیقاتی آینالو با انتقال ۵ رأس گوزن قرمز از پارك ملی گلستان، در فضایی به مساحت۷ هكتار از جنگل های ارسباران آغاز شده است